انسان گله ای در دوران معاصر

تشکیل گله های انسانی، فقط در سطح عوام رخ نمی دهد. گاه این پدیده شوم و مبتذل در سطح به اصلاح روشن بینان و روشنفکران بازتولید می شود. شاخص ترین وجه مورد اخیر را در ایمان کورکورانه به ایده ها و سرمشق های نو می یابیم. اینجا دیگر سخن از افراد نادان نیست. سخن از گروهی است که ادعاهای بیشمار دارد و با این وجود به طرزی مضحک و زننده واجد صفت "انسان گله ای" است. فوکو در "تاریخ جنون" از آغاز فرایندی در سپیده دم مدرنیته سخن می گوید که طی آن هر گونه اندیشیدن که نسبتی با پارادایم مسلط ندارد و با مناسبات قدرت پیوندی ندارد، عنوان "جنون و بی خردی" می گیرد و محکوم به انزوا - و در تحلیل فوکو به بند کشیدن مورد آلوده بی خردی- می شود. جالب آنکه پیروان و هواداران فوکو در مراکز دانشگاهی نیمه دوم سده بیستم در فرانسه همه تلاش خود را برای به انزوا کشاندن یکی از سرسخت ترین منتقدین اندیشه فوکو، ژان بودریار ، به عمل آوردند. "دیگری" تاریخ جنون فوکو، تقدیر بودریار می شود.

هیس! دخترها فریاد نمی زنند

فیلم آسیب شناسی فلسفی زندگی انسانی در سطحی کلی (شاید بدون آنکه سازنده فیلم و دیگر عوامل اصلی آگاهانه آن را پی گرفته باشند) نشان می دهد. حاکمیت "مفهوم" (در فیلم :«آبرو») . روندی که به راحتی در بستر مساعد، به ستیز با هستی فرد _ و البته نه هر فردی، که "انسان"_ بر می خیزد. کاش می تونستم این تحلیل را تا به آخر ادامه بدم.

از نکات جالب فیلم اینکه کسی که برای حذف سریع تر قربانی تلاش میکنه، مذکر است و "مراد" هم از جنس مذکر است. انگار رنج زنان/رنجی که بی شک خود نیز در استمرار و دامن زدن به آن بی تقصیر نبوده اند/ پایانی ندارد. تاریخ برای زن آکنده از تجربه های مکرر تحقیر، خشونت، تجاوز، و ستم از سوی مردانی است که در اکثر موارد ادعانامه هایشان علیه زنان، روائی بیشتری در مورد خودشان دارد! آنان زنان را به نداشتن صفاتی متهم می کنند که با اندکی تأمل مشخص می شود خود نیز بهره ای از آن ندارند و صرفا زیر پوشش هیئتی پوشالی ، به انکار واقعیت فقر خود  پرداخته اند.

فیلم در کنار همه ارزشهای دیگرش، جست و خیز ناخودآگاه مراد بر بستر مناسب به وجود آمده را به نمایش می گذارد .چیزی که فروید همواره تذکر می داد.

و در پایان باید به قدرت هنر اشاره نمود که چگونه بدون موعظه های مفصل، زشتی های نامشهود موجود در عادات و رفتارهای ما را به نحوی چالش برانگیز و حساسیت زا به تصویر می کشد.

درود خانم پوران درخشنده.